Nguồn gốc lịch sử của nghệ thuật cắm hoa ở Trung Quốc đã có từ lâu đời,
theo sự biến đổi của thời đại đã hình thành nhiều dạng, nhiều phong cách
khác nhau. Hiện nay phong cách nghệ thuật cắm hoa được chia làm hai
trường phái lớn.
Đó là cắm hoa theo phương Đông và cắm hoa theo phương Tây. Cắm hoa ở Trung Quốc là đại biểu cho phong cách cẳm hoa phương Đông, đã có lịch sử và truyền thống lâu đời. Trong "Nam Sử" của Lục Triều đã có ghi chép liên quan đến việc cắm hoa. Nguyên liệu hoa chính vào thời đó đa số là tùng bách, trúc, thủy tiên. Đồng thời hoa còn nêu rõ một số ý nghĩa giáo dục, nên mới có cách nói là "lý niệm hoa". Có nghĩa là (hoa có lý luận, quan niệm). Tuy nhiên lúc bấy giờ cắm hoa vẫn còn hạn chế ở hoa chậu, tức là chậu cạn hoa đầy.

Vào đời Đường nghệ thuật cắm hoa đã bắt đầu phát triển mạnh. Việc cắm hoa bắt đầu tiến vào cung dình, trở thành vật trang sức không thể thiếu trong những ngày lễ. Cũng vì sự hưng thịnh của văn hóa đời Đường, mà hội họa, thi từ, đều phát triển đến cao độ được người đời sau chiêm nghiệm chú ý. Bên cạnh việc họa tranh, ngâm thơ, thưởng hoa của các văn nhân nho sĩ, còn sinh ra một loại mới là "văn nhân trồng hoa". Nhất là khi cắm hoa trong bình bắt đầu thịnh hành, thì một số bức vẽ về hoa cắm trong bình cũng xuất hiện từ đó, Những sách chuyên môn về hoa cỏ đời Đường rất nhiều, trong đó nổi tiếng nhất là "Hoa cữa tích" của La Cừu. "Hoa cữu tích" đã ghi chép khá tường tận về dụng cụ cắm hoa, dao kéo, cách ngâm nước và nguyên liệu khi cắm hoa lúc bấy giờ. Nó là tác phẩm đầu tiên chuyên về cắm hoa của Trung Quốc.
Đến đời Tống, nghệ thuật cắm hoa trong bình ngày càng điêu luyện, và được truyền bá trong dân chúng, tạo thành một lễ nghi trong đời sống giao tiếp bình thường. Trong tác phẩm "Bình Mai" của Trương Đạo Hiệp có viết: "Hàn thủy nhất bình xuânsố chi, thanh hương bất giảm tiểu khê thời" (Một bình nước mát mấy cành xuân, mùi hương thơm mát không làm vơi con suối nhỏ). Nhà thơ Dương Vạn Lý đời Nam Tống đã từng sáng tác "Đạo Bàng Điếm" (Quán Bên Đường), trong bài thơ có viết: "Thanh từ bình sáp tử vi hoa" (Cành hoa tử vi cắm trong bình gốm xanh), đã miêu tả cái đẹp giữa màu xanh của bình gốm pha lẫn màu đỏ của hoa. Hai đoạn thơ ngâm về mai, ngâm về hoa đã nói lên được sức thu hút của nghệ thuật hoa cắm trong bình. Ngoài ra, nhà văm Trương Bang Xương đời Nam Tống trong quyển sách nổi tiếng "Mặc Trang mạn lục" cũng đã ghi chép tường tận hình thức và loại hình cắm hoa trong bình có chứa nước ở thời Nam Tống. Điều đó đã cung cấp những điều kiện có lợi để phát triển nghệ thuật cắm hoa.
Cắm hoa vào đời Nguyên tuy không thịnh hành như đời Tống, nhưng do chịu ảnh hưởng của nghệ thuật hội họa về văn nhân, về hoa và chim chóc. Nên cắm hoa đã dần dần thoát ly khỏi tư tưởng lý học, để bộc lộ những điều tầm nghĩ trong lòng. Cho nên mới xuất hiện "hoa tượng trưng cho tấm lòng", "hoa tự do", thể hiện phong cách tự do lãng mạn, không gò không bó, nhẹ nhàng thanh tú, bay bổng và phóng khoáng.
Phong trào cắm hoa đời Minh lại mạnh mẽ hơn đời Tống. Cắm hoa ở thời kỳ này, các mặt như kỹ thuật, tạo dáng, phong cách, lý luận nghệ thuật đều đạt được trình độ và thành tựu rất cao. Các tác phẩm nổi tiếng về cắm hoa cũng vô cùng phong phú. Không chỉ có những tác phẩm nổi tiếng phổ biến như "Sơn trai thanh cung lủng", "Hoa sử tả biên", "Phù sinh lục ký" v.v…, còn có những tập sách chuyên môn miêu tả phân tích cách cắm hoa, như "Bình hoa tam thuyết", "Bình hoa phả". Tác phẩm "Bình sử" của Viên Hoằng Đạo ra đời, càng đặt một nền móng cơ sở cho nghệ thuật cắm hoa của Trung Quốc. Đây là tác phẩm nổi tiếng đầu tiên của Trung Quốc miêu tả một cách hệ thống lý luận cắm hoa. Nó không những ảnh hưởng xu hướng cắm hoa theo phong cách Trung Quốc, mà còn có ảnh hưởng rất sâu sắc đối với phong cách cắm hoa của Nhật Bản. Sau khi "Bình sừ" được dịch sang tiếng Nhật vào năm 1696, đã trở thành sách giáo khoa chính về cách cắm hoa của Nhật Bản. Sau này lý luận của quyển sách được đưa lên thành "trường phái Hoằng Đạo".
Đời Thanh, cắm hoa đã sử dụng dụng cụ để cắm cành, nó tương tự như đế cắm bây giờ. Lọai cắm hoa khá điển hình thời bấy giờ là hoa tả cảnh và hoa tạo hình. Hoa tả cảnh tôn sùng cái đẹp của tự nhiên, còn hoa tạo hình lại chú trọng đến cái đẹp nhân tạo. Đế cắm và hoa tạo hình đã mang phong cách nghệ thuật cắm hoa hiện đại.
Những năm gần đây, theo đà phát triển ngày càng cao của mức sống người dân cộng với sự phát triển sâu sắc của hai nền văn minh. Nghệ thuật cắm hoa truyền thống lại càng được phát triển sôi nổi hơn. Đồng thời trên cơ sở hấp thụ phương pháp mới của nghệ thuật cắm hoa phương Tây, nghệ thuật cắm hoa càng thể hiện rõ phong cách hiện đại.





